Carpon: Anggi Novia Dewi

“Hih, naha saré téh mani tibra-tibra teuing.” Ceuk haté bari ngusap beungeut. Gigisik bari nyoélan ciléuh dina juru kongkolak, laju disusutkeun kana sarung nu nyimbutan awak. Cengkat. Ningali geus tabuh opat. “Tobat...kabeurangan ieu mah, moal kaburu mandi sigana mah!” Jung nangtung bari nungkup biwir nutupan heuay. Panon karasa haneut, cimataan.
Tuluy babatek. Lah, naha mani asa ku nyareri awak jeung rarieut ieu téh. Asup angin kitu? Padahal lain sataun dua taun saré dina ubin nu ngan ditilaman kasur busa ipis téh. Ogoan teuing, biasana ogé tara cararangkeul kieu. Pucal-pacul, turukal-térékél, ungkat-angkat, pokona sakur pagawéan beurat geus matuh dikeureuyeuh.
Simbut sarung ditilepan. Diteudeun luhur bantal lépét. Rap dibaju takwa, ngarangkep jeung kaos panjang paranti saré. Kahandapna diganti ku calana panjang urut tadi peuting. Abong lungsuran ti nu beunghar, tapak istrika anu ngajiripit téh teu karijut sumawonna leungit. Geunah deuih dipakéna, upama hawa sedeng panas, kaén calana karasa tiis nyerep késang. Upama hawa tiis, kaén calana siga nu beunang dititah karasa mawa haneut. Teuing nanahaon bahanna.
Rekét panto kamer dibuka, laju leumpang nyusur-nyusur sisi tempat wudlu di masigit. Asa kagunturan madu karagragan menyan putih puguh, basa ditawaran nyicingan kamer sagowok nu asalna gudang téh. Geunah waé nu aya ayeuna mah, geus diberesihan jeung geus diperenah-perenahkeun mah. Kaitung geus lima taun leuwih kuring nyicingan kamér nu pernahna tukangeun masigit téh. Kari nyorangan ieuh, budak geus rarumahtangga.
Keran dibuka, cai ngucur ngaliwatan selang leutik sangkan teu cérét keur nu wudlu. Bismillaahirrahmaanirrahiim. Cai karasa tiis nyulusup kana kulit karenyod dina sela-sela ramo. Kekemu tilu kali. Ngumbah liang irung. Ngaratakeun cai wudlu kana beungeut kanyos. Leungeun katuhu-kénca nepi siku nu méncos. Ngusap buuk nu geus cetuk huis, ti bagian hareup ka tukang tuluy dibalikkeun deui bari ngumbah ceuli, ti mimiti liang ceuli nu kaduga ku tungtung curuk, dikaluarkeun bari ngumbah tonggong ceuli ku dampal jempol tilu kali. Suku, ti mimiti sela-selana nepi ka mumuncangan. Cag! Rérés ngumbah sakur anggahota wudlu prak ngadunga.
Jamaah masigit téh réréana mah nu geus kolot. Pakokolot supa jeung kuring téh. Aranjeuna mah pangsiunan. Da nu ngarorana mah boa keur ngagojod manéh ku simbut wayah kieu téh. Kaharti ku kituna mah, lolobana masarakat sabudeureun, pagawé kantor anu singsarwa sibuk. Kadang upama beurang mah di imah-imahna téh nu nyésa ngan bujangna wungkul. Kieu geuning masigit di komplék mah, wangunana mah tohaga, ngan eusina nu coréngcang téh.
Bari naék kana tangga, karérét tempat neundeun sendal geus muka. Hartina Jang Opik geus muka-mukakeun panto masigit. Bagéan Jang Opik perkoncian mah. Leumpang rada digancangkeun, muru ngahurungkeun lampu. Bisi Jang Maman kaburu ngolotrak rék adzan subuh atawa jamaah daratang muru sholat.
Lain perkara énténg ngahurungkeun lampu téh tuda di ieu masigit mah. Mun kitu siga di kamer. Cetrék saklar lampu nu dipimaksud hurung. Ieu mah apan ngajajar aya kana 32 saklarna, aya rohang husus saklar sagala. Rohanganana ngaréndéng jeung rohang sound system paranti azdan. Can kudu ngapalkeun nomer saklarna. Lampu lebah mana nu rék dihurungkeun, sabaraha nomer saklarna. Kakara jetrék dihurungkeun ku tungtung gagang sapu, da sieun kasetrum sabab kabel pajurawet sagedé-gedé indung leungeun. Kakara lampu bray caang. Ngelol heula kaluar, bener henteuna. Ngonci deui rohanganana.
Édas...pama geus rusuh atawa poho nomer saklar barang mimiti mah. Atuh nu keur ngaji di tempat sholat lampuna pareum, ari lampu keur ka téras nu geus mangsana dipareuman kalah hurung kénéh. Nu remen ka masigit geus apal deui mun lampu ujug-ujug pareum atawa bray caang téh, sok kalah ararimut bari pokna téh “Lepat Abah, muhun teras...teu acan hurung!” Atawa “Heup Abah, atos hurung!”
Pancén kuring éta téh, salian ti purah beberesih jeung bébérés. Sabangsaning sasapu, ngepél, ngelapan kaca, masang karpét, mérésan al-qur’an, meresihan WC, tempat wudlu, jeung ngomékeun kumalir cai. Atawa nguma-ngomé sautak-saeutik kana wangunan masigit nu ruksak. Siga kamari soré, mungpung inget jeung keur nyalsé ngomékeun kenténg nu bocor, dibantuan Jang Opik éta gé. Pokona mah nu aya hubunganana jeung kabersihan atawa karapihan tempat sholat katut tempat wudlu, éta pancén kuring. Kungsi éta gé sakali mangsa, aya budak ngora nu ngilu pasantrén kilat, haat babantu pancén kuring, tapi teu lana. Bérés pasantrén, budakna mah duka ka mana.
Untung upama kudu nyeuseuh mukena atawa sarung mah sok dibantuan ku pamajikan Jang Opik. Nya kitu deui perkara dahar kuring sapopoé, sok dianteuran. Imah Jang Opik téh di gigireun masigit, bari muka warung. Asa geus jeung anak sorangan puguhna gé ka Jang Opik jeung pamajikanana téh. Kitu deui ka anakna, asa geus ka incu sorangan. Da jeung anak sorangan mah pimanaeun teuing nyaah ka kolot model kituna. Matak betah cicing di dieu. Alhamdulillah, tawis nuhun ti DKM saban bulan aya, kuring teu niat ngahargakeun. Sapaméréna waé, seja ditampi.
Sanggeus lampu rohang sholat harurung, kuring sholat dua rokaat. Takhiyatul mesjid ceuk Ustad Ayat mah. Takbir, nangtung, ruku, sujud, diuk di antara dua sujud, diuk tasyahud, éstuning kudu tumaninah. Tumaninah dina bacaan jeung obahna. Tumaninah kana manah, cenah. Sabisa-bisa ngamalkeun waé kuring mah.
Rérés sholat, bari ngadagoan adzan subuh ngawirid saapal-apal, tara nu paranjang, cukup subhanalloh, alhamdulillah, allohu akbar, jeung laa illaaha illalloh. Kumejot éta gé, hayang siga batur bisa ngederes al-qur’an surat tresna ti pangéran ceuk Jang Maman mah. Bagja meureun, bisa ngagalindengkeun ayat-ayat trésna_Na, unggal waktu, saban ruménghap, saban haté ngageter misono dzatning wening nu maha asih.
Hanjakal, ti bubudak teu getén diajar ngaji. Ka kolotnakeun ripuh. Sagala teu weruh. Maca hurup gé tibabaradug. Létah tikoséwad waé antara hurup sa nu titikna tilu jeung sa nu euweuh titikan. Banda teu boga, bekel keur ka ahérat sakitu samporétna. Komo pama sholat, taya pilihan surat deui nu apal, iwal ti tilu qul. Qulhu, falaq, jeung binnas.
Kuring geus moal bisa siga Wa Haji nu umrohna unggal taun, bisa méré mawéh ka anak yatim, nu zakat malna ogé sapuluh juta. Atawa siga Jang Maman nu sok ngagalantangkeun adzan, ngawuruk unggal subuh, atawa sok kadéngé ingsreuk-ingsreukan nalika sujud pamungkas dina sholat. Sumawonna hayang siga Ustad Ayat ketua DKM mah, jauh tanah ka langit sigana téh. Paromanna teu weléh hégar, cicirén ngajaga wudlu dina unggal waktu, cacariosan jeung lampahna pada ngahamin jeung ngahéman. Éstu taya cawadeunana. Komo anjeuna téh guru di hiji mangultas cenah.
Saprak wirid, pikiran ngolébat kana taman nu tadi kaimpikeun. Enya, ngimpi tadi téh matak kabeurangan hudang gé, jadi teu kaburu mandi jeung sholat tahajud. Ngimpina téh keur aya di hiji taman. Lain keur melak kembang atawa ngoréd caritana téh. Éstu keur pelesir waé, ningalian sabudeureun taman.
Na, aya taman éndah-éndah teuing. Aya cinyusu ngocor, aya tempat leleson siga kasur jeung bantal ditumpukkeun nu katingali wareuteuh kénéh, diamparan ku permadani nu warnana zamrud. Gelas-gelas keur nginum geus disadiakeun patinggurilap katojo cahya nu datang ti mana boa. Kelir kekembangan mapaésan. Gusti...éta taman téh liuh, angseuna seungit, matak midangdam hayang terus nganjang. Ari diinget-inget, éta taman téh bet siga anu kungsi dicarioskeun ku Ustad Ayat.
Keur anteng nyusur-nyusur taman nu tadi kaimpikeun, Jang Maman kadangu mimiti ngolotrak kana mik. Tuluy ngagalantangkeun adzan. Saprak ngawaler adzan téh, taman nu tadi mungguh kokolébatan waé. Komo ieu dianteur ku sora halimpu Jang Maman. Beuki wé tingsérédét kana haté. Gusti, enya kitu éta téh gambaran surga ‘Adn? Taman kalanggengan kagungan Anjeun nu kebek ku kani’matan nu taya hinggana saur Ustad Ayat mah. Abdi mah rumaos laip Gusti. Asa isin ku bolokot dosa.
Jang Maman komat. Saréréa ngabaris dina shaf-shaf muru kautamaan pahala sholat berjamaah. Sok sanajan, unggal subuh jamaah tara leuwih ti dua baris.
Ustad Ayat, takbir. Iftitah tumaninah kana manah. Basa Ustad Ayat ngaglindengkeun bismillah, ngembatna hurup ba lir ngembatna walungan madu di taman impian téa. Panggih jeung hurup sa, saban angina nu ngahiliwir ngusapan kulit éstu matak tiis tingtrim kana mamaras. Réngkolna mim, apan tanda sumujud makhluk ka Mantenna kana sakur ni’mat. Alif, lam, lam, ha taya lian iwal Alloh nu maha kawasa.
Taman ngolébat deui. Aya cinyusu ngocor, aya tempat leleson siga kasur jeung bantal ditumpukkeun nu katingali wareuteuh kénéh, diamparan ku permadani nu warnana zamrud. Gelas-gelas keur nginum geus disadiakeun patinggurilap katojo cahya nu datang ti mana boa. Kelir kekembangan mapaésan. Gusti...éta taman téh éndah kacida. Seungitna asa beuki deukeut. Beuki seungit. Beuki seukeut. Beuki ngadalingding kana acining diri.
Lalaunan kapireng galindeng sora diri basa mimiti diajar ngaji. Bé sin jéér bis. Mim, alif, elam, elam, tasjid jéér mil. Bismil. Elam jabar la, ha alif elam ero tasjid jéér hir. Bismillaahir. Kalawan nyebat asmana Alloh, sadaya-daya anu Mantenna.

Mujahidin, 19 November 2011
Tawis pangbaktos kanggo Ambu.

Kuring
Ku: Nina Rahayu Nadea

Kuring lain Etti R.S
Mentangkeun gondewa rasa
Kuring lain Godi suwarna
Mere warna na Jagat alit

Kuring nu masakat
Ngan boga cinta jeung tekad
Kuring nu tuna
Ngan boga tigin jeung niat

Duh Gusti….
Paparin abdi wanci nu lami
Sangkan bisa niir kecap nu maranti
Duh Gusti…
Pasihan abdi umur nu lana
Sangkan bisa nguntun pada nu waluya
Duh Gusti…
Paparin abdi kayakinan diri
Rek ngawaraskeun rasa na alam sastra


Sanggeus maca Sajak Etti R.S “Gondewa” jeung Sajak Godi Suwarna “Jagat Alit”



Catetan Diri
Ku: Nina Rahayu Nadea
Hirup ditingker tetengger
Hirup dikukuntit pati
Hirup ditunggu Izroil
Padung…..
Pasaran…..
Asiwung….
Boeh….
Ngalangkangan…ngaringkangan…
kamelang nalimbeng raga
Maseuhan awak nu lamokot nirca
Ngaleketey nyawang mangsa nu kasorang
Kahariwang niruk jajantung
Rumasa codeka dirungrum kekebul dunya
Ngahelas raga nineung waktu nu larung
Duh….kagimbir malibir dina hate nu rumpil
Ngajerit ngintip diri pinuh ruruhit



Sajak
Ku: Nina Rahayu Nadea
Kasungkeret hengker basa
Heureut pakeun dunya basa
Adurenyom rasa jeung realita
Padungdengan muser tineung
Kalimah wening ngamalir ngamuara dina dada
Kecap heman ngagalindeng kidung kingkin
Abjad kanyaaah ngararajet hate nu rehe
Lengkah geus jumarigjeug
Ramo geus suda ku tanaga
Tikoro geus beakeun sora
Dimana nonggerakna sajak ??


Bangbaluh
Ku: Nina Rahayu Nadea


Nu Penting kuring balaka
Aya carita guareun rasa
Nyoarakeun sora tina hate pangjerona
Ngabudalkeun angen angen nu ngeyembeng na leuwi hate


Nu penting kuring geus betus
Aya rereged nu nyangkaruk na lelembut
Malahmandar bangblas tugenah
Sab hate teu weleh rempan jeung lewang


Lembur Bihari
Ku: Nina Rahayu Nadea

Bulan bunder imut kareueut
Titatadi ngintip dina sela sela mega
Bulan, mega ngilu reueus
Mojang dicidung buni
Lalaki dikopeah haji
masjid pinuh ku para santri
Angin larsup kana bilik
Ngipasan wirahma zikir
Mere hawa katingtriman
Orok ngahenen diayunambing kalam Ilahi
Lembur Kiwari
Ku: Nina Rahayu Nadea
Bulan nyumput jamedud
Dihalangan mega nu haleungheum angkeub
Nalangsa rambay cimata
Awewe lalaki ngalingkung di gang nyelempet
Ngarempak rambu rambu jalan ka sorga
Simbol dosa pesekeun jaga
Seah angin meupeus keuyang tembok durjana
belewuk dirungrum kekebul dunya
Angin sedih kingkin
Ngarasula ngipasan jalma milampah nirca
barudak palinter...korban sinetron

Carpon : Derry Hudaya

Che Guévara. Bob Marléy. Soekarno. Soe Hok Gie. Tan Malaka. Marsinah. Pirang-pirang poster pasemonna alum. Haseup roko nu ngigel hareupeunana teu ditolih teu dilayanan. Bangun surti kana eusi haté beubeureuh anu maneuh ngabagi welas sarta asih ka maranéhna. Beubeureuh anu leungeun kéncana anteng ngajenggutan buuk sorangan di juru kamar. Beubeureuh  anu tina ramo-ramo leungeun katuhunna ngeclak-ngeclakkeun getih. Minuhan hiji buku catetan.

“Hm…”

Buuk anu dijenggut téh karabut. Salambar, dua lambar, tilu lambar. Sababaraha lambar buuk ngarengkol dina ubin. Teu usik teu malik. Ngadedengekeun anu jongjon ngébréhkeun eusi haté jeroeun haté.

“Galang!” manéhna ngageroan ngaran sorangan.

“Galang! Galang! Galang!” manéhna deui-deui ngageroan ngaran sorangan.

Buku kandel nu engap-engapan gigireunana, dibantingkeun enya-enya. Nenggel kana sagala nu aya di luhur méja, batur manéhna cinukduk beurang-peuting, nyulam harepan sarta cita-cita.

“Hm… Démonstran!? Démonstran!? Aiing... !!” Manéhna nyorowok. Melengking. Dua leungeunna tipepereket meungpeukan dua liang ceuli. Jiga-jiga ki marebot nu mancén tugas di masigit. Tapi lain. Manéhna keur ngalaksanakeun hiji tarékah, nyegah sangakan sora gorowokna teu kebat asup ka jero ceuli. Ceuk pikirna, tiap sora nu asup laluasa ka jero ceuli, najan sora nu kedal tina tungtung létah dirina sorangan, éta sora baris hirup lalugina jeroeun sirah. Laju tumuwuh jadi buuk panjang atawa bisa waé jadi panyakit jangar nu anyar.

Sora Galang geus peura. Sora Galang béak sabada tilu kali ngocéak. Tapi nu nyelek jeroeun tikoro tetep teu leungit. Meureun reuhak sajati?

Manehna nyuuh nyium ubin, sarupa jeung sujudna umat muslim. Cengkat. Tapi teu lila, deui-deui nyuuh nyium ubin. Nu ngadua kalian mah lila. Lila pisan. Lilaa... Jarum jam nepi ka capé ngantian. Ogé, angka-angka tina kalender, tibra ngaguher.

Hiliwir, kaangseu bau hangru tina tungtung jempol suku. Hiliwir deui, bau haseum tina kélékna sésélékét. Hiliwir deui waé, bau nu teu boga ngaran kaambung teuing ti mana. Pirang-pirang bau pasesedek minuhan irung.

Ras, inget kana rupa hiji eunteung. Aya sakujur awak nu pinuh ku tatu, borok, sarta lucir dibalur reuhak héjo. Awak dirina.

“Si Galang mah isukan ogé modar. Moal bisa mengé deui. Spanduk-spanduk nu diacung-acung hareupeun kantor, bakal ngarewég manéhna sorangan,” ceuk sora nu ngoncrang teuing ti mana.

“Bener. Karék boga kakuatan sakitu, satai kuku, mani geus wani campelak.”

“Saha nu mayar SPP kuliahna? Mahal deuleu, hayang jadi sarjana jaman ayeuna mah.”

“Kolotna mah moal nguntup.”
“Ha ha ha…”

“Teu ngukur ka kujur.”

“Cucungah si atah warah téh.”

“Isukan mah urang gantung indungna!”

“Gantung ogé bapan!”

“Maké tali kolor bapana!”

“Maké tali kutang indungna!”

“Di alun-alun!”

“Di hareupeun gedong réktorat!

“Gandéng! Gandéng! Gandéng!” Galang ngadak-ngadak boga tanaga. Nyorowok deui. Leuwih tarik batan tadi. Mapakan sora-sora nu ngoncrang, bebelentrangan jeroeun tarang.

“Galang, sing ati-ati di dayeuh teh. Kudu bisa ngajaga diri. Omat, ulah kabawa ku sakaba-kaba.”

“Kantenan ku dua kaba nya, ma?” Galang némbal indungna bari nyéréngéh.

“Eh, déngékeun dipapatahan ku kolot téh. Kadé ulah siga lanceuk manéh. Kapan teu bisa milu  wisuda. Da loba teuing ngurus-ngurus urusan batur nu lain uruseunana. Anggur mah diajar sing bener. Sing soson-soson. Kolot mah teu ngarep-ngarep siga kitu kapan. Kolot mah mélaan nginum cipanon jeung késang supaya budak bisa nepi kana cita-cita téh,” bapana milu mairan.

“He he. Kapan apa ogé sami, dugi ka teu tiasa janten PNS,” ceuk Galang jeroeun haté.

Ti tukangeun sirah bapana jeung indungna, aya jempol nu kaciri ngahaja diacungkeun. Utek-utekan, niru-niru Ayu Ting-Ting keur jogged luhureun panggung.

“Ma, pa, itu si kéhéd ngaléléwe, gera!” Galang nunjuk curuk adina.

“Ujang! Ulah heureuy!” Indung-bapana ngalieuk ka tukang bari morongos.

Jempol katuhu nu ngacung téh ngulapes lalaunan.

“Daripada si Galang. Dipapatahan ku kolot kalah kabur,” ceuk nu boga jempol leungeun, asa-asa.

Indungna nepak tarang saratus kali. Bapana gogodeg rebuan kali. Duanana silih pelong, silih pencrong. Terus nyéréngéh seuri. Inget ka mangsa rumajana séwang-séwang.

“Ma! Pa! abdi angkat heula! Piduana!” ceuk sora nu nyorowok ti tungtung jalan. Sora Galang. Sora rumaja anu keur meujeuhna buta tulang buta daging.

Galang lumpat. Muru jalan badag. Muru dayeuh. Muru cita-citana. Muru harepan kulawargana: ngéntép warna-warna katumbiri, mekarkeun pirang-pirang kembang kahayang.

Tapi, ayeuna?  Galang rénghap-ranjug di rohangan dua kali dua méter. Teu wasa ngatur  ambekanana. Aya nu ngaguruh jeroeun dada. Aya nu ngagugudag lebah pundukna. Aya nu perang campung jeroeun dirina.

Di luareun kamar, kadéngé aya nu ngaguruh. Aya nu ngetrokkan panto. Aya nu ngetrokan jandéla. Aya nu ngageroan ngaranna. Aya nu nyorowok:

“Galang! Taktik téh suksés.”

“Rencana tinekanan, Galang!”

“Galang. Hayu urang pésta!”

“Urang ciduhan koruptor-koruptor boloho!”

“Urang hitutan anjing-anjing urang nu lucu pikasebeleunana!”

“Galang!”

“Galang!”

“Galang!”

“Buka panto!”

“Buka jandela!”

Galang maksakeun manéh. Cengkat. Asbak nu mudal, nu aya di antara panto jeung jandéla téh dicekel ku dua leungeun. Tipepereket. Laju diacungkeun ka luhur. Diteuteup ku dua panon seukeut. Calacah jeung kuntung diteureuy buleud-buleud.

Témbok ngocéak. Jarum jam curinghak. Angka-angka nu ngaguher dina kalender ngoréjat. Kukulutus. Hanjelu teu bisa nyaksian peta Galang.

Barang panto dibuka paksa ti luar, barang jandéla rujad éngsél-éngsélna, nu ngaguruh langsung répéh teu sakara-kara. Galang geus jadi haseup roko di lalangit kamar. Mencrong ragabadagna nu ngajepat, pagigir-gigir jeung surat ti adi bungsu anu méré nyaho, yén imah jeung kulawargana di lembur geus ajur, yén sabada nulis ieu surat, adina teu boga pilihan deui lian ti milu ajur.

Cimata Galang, getih Galang, reuhak Galang nu ngebul kénéh diulas-alés kana beungeut pirang-pirang jalma nu aya di éta kamar. Ibarat prajurit-prajurit nu siap makalangan.

“Hidup Démonstran!” ceuk Galang bari terus ngapung ka awang-awang. Ngajugjug panto langit nu muka. Dibagéakeun imut lanceuk, indung, sarta bapana.

“Hidup Démonstran!” Adi Galang ngarangkul pangheulana.

Kebon Seni, Oktober 2011